A expresión retiralo da circulación aplicada polo pater patriae D. Francisco Rodríguez ao cidadán que en Galicia quintaesencia a cerna dos valores democráticos máis puros, o noso ombdusman, fíxome lembrar un chiste. É o do neno que chega á casa do cole e, amoscado, dille á nai:
-Jo, ma, a profe díxome que teño alma de gángster.
A nai tranquilízao:
-Bueno, non teñas coidado que xa mañán falo eu coa profe.
E o neno matiza:
-Vale, pero que pareza un accidente.
Este fleto reflicte.
Disque unha imaxe vale máis ca mil palabras.
En uso da palabra: Sr. Touriño, presidente da Xunta. Á esquerda (máis ou menos debaixo do c de embarcámonos): Sra. López, secretaria xeral de política lingüística.
Que argumentos verbais acerca da realidade sociopolítica do galego en Galicia poderían substituír esta fastuosa vista?
Rir? Chorar? Todo isto é unha tráxica pallasada (valla o paradoxo).
«Porque vivimos a golpes, porque apenas sí nos dejan decir que somos quien somos…», dicía o poeta e cantaba o cantor hai bastantes anos, aplicando os seus estro e música ás condicións sociopolíticas dun país ben distintas das de hoxe. Pero, porque a poesía é un arma cargada de futuro, velaí que unha voz poética sincera, clarividente e dura coma o pedernal segue recollendo, con esa rara inmanencia dos textos eternos e universais, a realidade dos nosos días. Ou alguén discutiría que, hoxe, a setembro de 2008, vivimos a golpes, e apenas nos deixan dicir que somos quen somos? Eu aínda diría máis (xa o teño dito antes): vivimos, xa non a golpes coa vida senón a ostias con ela. Maldicimos do traballo; do tráfico; da chuvia; da calor (raro); dos horarios; de non termos tempo para nada; de que, cando o temos, estamos tan cansos que o que nos faltan son azos; maldicimos do luns; do remate do verán; desexamos que pase o tempo pero hai mil potingues para lle botar á cara e disimular que o tempo pasa; temos síndromes do máis variado e, mentres todo xénero de cultivadores de filosofías orientais, milagrosas curas antiestrés e cuentistas semellantes fan o seu agosto, somos vítimas dunha sociedade enlouquecida onde apenas hai lugar para nada auténtico nin que fuxa da uniformidade que impón un pensamento único; en resumo: traballa cinco días e consume dous.
Neste caldo de cultivo, eu non sei se ten vostede reparado no desmesurado valor que se lle concede ao novo. Pásmame o incremento de valor que, de seu, se lle supón a todo o novo fonte ao xa existente. A sacralización social da mocidade —hoxe ser novo [cast. joven, para entendérmonos] é sagrado, debendo ser os pais e profesores os que nos acomodemos no leito de Procusto que impón a escala de valores dos dezasete anos, e alá nolas compoñamos— corre parella da canonización de todo o que é novo. Na publicidade, novo é un adxectivo repetido ata cansar, como garantía de máis calidade, mellor confección ou maiores rendementos e resultados en relación ao produto anterior. Porque, non nos enganemos, vivir ao quite de todo o novo significa, en defnitiva, consumir máis.
Eu coñezo a verdadeiras vítimas da novidade. Individuos necesitados de colgarse case perennemente da Internet para atopar o último GPS; a última tecnoloxía mp4; o ordenador máis pequeno e potente; a punta en tecnoloxía blu-ray… considerando que así son cidadáns máis modernos, informados e, por tanto, con máis caché. A síndrome dalgúns amigos e coñecidos, que os leva a devorar cinco ou seis xornais ao día e meter entre peito e espalda todo canto artigo de opinión publican, tenme conducido en ocasións a poñer cara de póquer e facer o típico comentario de carácter máis ben propedéutico —do estilo de manda carallo tamén! ou si, home, si, éche o que hai— como resposta non comprometida a alusións á actualidade de tales eruditos, que supoñen en min idéntico coñecemento, sen saberen que, no fondo e como medida profiláctica elemental, vivo alonxado do nefasto efecto de toda sorte de xornal ou revista de actualidade.
No terreo da edición, esta querencia vesánica pola novidade xa sabemos a onde conduce: 70 000 títulos e 45 000 000 de exemplares non vendidos por ano. Entra un nunha libraría e fica abafado da primeira ollada polo torrente de títulos, autores, coleccións e editoriais.
De por parte, opino que un libro, cando é bo, é coma un vello amigo, tamén cando é bo. Canto máis o coñecemos e tratamos, máis aprendemos a apreciar as súas virtudes e tolerar os seus defectos. Contra o rodillo da novidade, son máis re-lector ca lector e decostume atopo na lectura coñecida un soaz repousado e exento de expectativas, as cales, ao cabo, entre tanta novidade fican frustradas en oito de cada dez casos.
Dun meu pequeno, con natureza de seu imaxinativa e marcadamente proclive á ensoñación e un certo alleamento da realidade —máxime cando lle cómpre...—, a súa nai e máis meu dicimos con ironía que vive nos mundos de Yupi, evocando co símil unha serie infantil da televisión de hai anos, hoxe felizmente esquecida. A tal punto chega a capacidade do cativo de marxinarse do entorno cando lle peta, que a súa nai estaba convencida de que non oía ben; eu —e a oportuna visita ao otorrino veu a sancionar o meu ditame— sempre mantiven que, ben pola contra, oía perfectamente; o problema é que non escoitaba, que é ben diferente.
Vendo o cotián julepe patrio, non só no que atinxe á gran política estatal e á mediana política autonómica, senón aínda a pequena, e mesmo mínima, política municipal, universitaria, veciñal, e do entorno laboral de cada quen, creo que unha condición sine qua non para encaixar canto máis mellor no exercicio usual da política do momento é vivir, coma o meu pitisú, nos mundos de Yupi. Canto maior sexa a lonxanía que se estableza entre a molesta, vulgar, ruín, túzara, importuna e ingrata realidade —que todos os cidadáns, nos guste ou non, recoñecemos como tal— e a turris eburnea do despacho e o coche oficial, máis posibilidades de manterse incólume no machito. Iso de ser honesto, coherente e veraz, e moito menos—arrenégote!!— iso de adoptar medidas impopulares no curto prazo pero beneficiosas no longo, é algo de antes, como dicir?, demodé. Penso eu —ignorante desta, malia coñecedor doutras, máis de andar por casa— que a erótica do poder debe ser como a carne humana para o tigre. Unha vez que a proba…
Desaceleración? Non lles digo que non, pero eu ao persoal véxoo acelerado de carallo...
(Foto: Mani en Vigo. El Correo Gallego)
Querido diario:
Onte, tras unha reunión con certa autoridade académica dunha institución de ensino superior con sede na vila e corte na que se evidenciaron irreconciliables puntos de vista acerca dun mesmo conflito, concluín que unha condición envexable para a práctica da política é ser parvo. Se, nunha estancia na que a luz está acesa, alguén é capaz de manter que a luz está apagada diante de seis persoas que aseguran que, como é obvio, a luz está acesa, e ademais o fai poñendo cara de póquer e arrodeado dunha auréola de empaque e seguridade sobre a física e estados da iluminación, ten moito gañado no terreo da política. Esta autoridade é unha persoa nova, está enfundado nun traxe que a el lle parece impecable, leva gafas de deseño cunhas letras que se len claramente: Givenchy, viaxa en bussiness, ten secretaria, e derrocha azos, enerxías e modos da capital. As seis persoas que o instabamos a ver que a luz estaba (e segue estando) acesa imos un chisco máis valetudinarios e, no percurso desta congostra revirada e fodida que é a vida, fomos trocando azos e ambicións por (perdón) unha certa sabedoría e coñecemento das cousas que, en xeral, vai para alén dos catro tópicos e a cháchara propia cos que se manexan estes neo-tiburóns.
Hoxe, querido diario, a risco de que non esteas de acordo, quero compartir contigo unha inquietante sospeita, que, a estas alturas,para min é case unha constatación: está emerxendo unha nova xeira ou clase ou caste de políticos novos, que, incapaces de xeraren nada propio, suben ao carro do que outros crearon ao longo dos anos e, con entusiasmo e adicación, levan facendo funcionar con eficacia e xeral contento. Molestos polo protagonismo dos lexítimos pais do invento, orientan un esforzo que debera ter mellor destino a parasitar o que eles nin en cen anos serán quen de crear nin xestionar, centrando o seu obxectivo a curto prazo en asumir unha responsabilidade que non lles corresponde e matándose a cobadazos para colgarse medallas e saír na foto. No fondo da paisaxe —sempre— a pasta, procedente, claro, de diñeiros públicos, porque a vida estalles moi achuchadiña. É unha calamidade. Un mal endémico máis desta sufrida empresa pública na que, contra a percepción maioritaria, tantos traballamos como se fose privada.
Calquera día bótome ao monte (e non é a primeira vez que o advirto).
En latín: Dum eris felix multos numerabis amicos. En paladino romance: Del árbol caído…Ao mellor se tivese saído presidente do goberno concitaba más adhesiones y el general aplauso. Digo eu. ¡Recia cosa es la política!
Nun post anterior gravaba eu en lápida unha frase para a posteridade: cando un non ten nada que dicir o mellor é non dicir nada. É unha desas sentenzas, creo, que, malia (ou precisamente por) a súa descarada e insultante obviedade, deben ser lembradas en tempos nos que campan polos seus respectos indocumentados enchidos de fachenda, atrevidos ignorantes e orates e de toda laia que, sen o máis mínimo empacho, botan a lingua a pastar opinando de absolutamente todo, e, tirando de sinergias, escenarios, hojas de ruta, timings, contextualizaciones, dinámicas, recorridos, mire usté, e demais artillería terminolóxica à la mode, dan mesmo a sensación de estaren dicindo algo serio e profundo e seren competentes en terreos que, en realidade, lles son tan familiares como a colombofilia ou a capa dos porcos. Lembremos que é moito máis habitual, por doado, pensar de forma simple e falar de xeito complexo —actividade na que España é unha potencia internacional— ca pensar con complexidade e rigor e, non obstante, transmitir tal pensamento de xeito fluído e accesible, mostra inequívoca dunha boa carpintería mental. O amigo Apicultor, sempre intelixente e incisivo, terciaba o outro día, como comentario ao devandito post, apuntando que se aquí até o máis necio desbardalla sen parar (e algúns até lles pagan), por que imos ser nós menos (aínda que non cobremos)? Canta razón ten o cultivador de abellas! Aquí tododiós badúa. De traballar pouco. Pero baduar...! E algúns ata cobran! Coñecen vostedes algún país onde se celebren máis reunións ca neste? A xente adora as reunións e pensa que ter moitas é vitola de importancia. En efecto, en España os estados da materia son catro: sólido, líquido, gasoso e reunido. Preguntas por fulano: Está reunido. Dúas horas máis tarde: síntoo, segue reunido. Intentemos pola tarde: Ai, non, canto o sinto. Acáballe de entrar noutra reunión. É de supoñer que tan alto personaxe ás catro da mañán seguirá reunido… co/a cónxuxe (ou substituto/a) na cama, substanciando asuntos de menor calado. En fin. Se o papel de España no concierto de las naciones, como gustaba dicir ao Régimen, dependese do número de reunións que no seu seo se producen ao día, de certo que mirariamos para os EUA ou Alemaña por riba do ombreiro.
Para rematar por hoxe este asunto do moito que se badúa e do pouco que se concreta, quero recompensar a fidelidade dos meus amables lectores con dous pensamentos colleitados por aí e incorporados en clase preferente ao meu kit de supervivencia socio-laboral:
a) As reunións son como as putas: joden e joden e nunca paren (dito sexa con todos os meus respectos para o sufrido e imprescindible labor das dignísimas hetarias e traballadoras do amor en xeral).
b) De calquera proposta, o 90% é lixo.
Pénseno na próxima reunión á que acudan e xa me dirán se teño ou non razón. À toute à l’heure!
Supoño que unha figura como a de Leopoldo Calvo Sotelo pode ser doadamente asignable a unha práctica política directamente herdeira da dereita hispana máis recalcitrante e carpetovetónica. Renovación Española, liderada polo seu tío José, era cerval inimiga da institución parlamentaria e estaba moi próxima ao fascismo da época. O seu asasinato foi, como ben sabido é, o detonante do cataclismo. Paradoxalmente, o herdo de tanta efervescencia —velaí unha forma de homenaxe tipicamente franquista— foi denominar Calvo Sotelo a unha infinidade de prazas e rúas do país, hoxe a maior parte venturosamente rebautizadas.
Pasados os anos, intúo que don Leopoldo, en virtude da súa orixe e extracción, fixo dende que naceu exactamente o que se agardaba que fixera: estudante modelo de Enxeñaría de Camiños, casado coa filla dun que foi ministro de Franco, tivo oito fillos (lembra nisto aos propios ministros de Franco que sempre tiñan un montón de fillos) e entrou na política —sólida formación profesional, francés correcto, tipo culto e amplamente europeo e europeizante alleo á bestialidade do «búnker»— vía a tecnocracia do tardofranquismo. Era o país que había.
O presidente discreto chamáballe onte El País. Subxectivamente creo que é un dos políticos españois máis absolutamente convencionais dos últimos trinta anos, non obstante non poder dicir que me resultase antipático. Era un deses tipos de seriedade moi española, solemne, como de enterro, de aspecto un pouco cenizo a lo Sazatornil ou Pantuflo Zapatilla, aos que resulta difícil imaxinar, non sei, en pixama ou bañador ou calquera outro aliño indumentario que non fose o pulcro e xeométrico traxe e as gafas de pasta grosa que constitúen a base da súa imaxe. Por outra banda, tiña un nome, Leopoldo, sonoro, clásico, antigo como un fonógrafo ou un pasiego de Pereda, que lle ía como anel ao dedo.
Había un chiste sobre o finado que eu lembro do tempo en que foi presidente, e que, polo gracejo prosódico engadido, imaxino xurdido do máis castizo barrio da capital. Era aquilo de en qué se parecen España e Portugal: en que o presidente portugués se chama Pinto Balsemao e o presidente español tiene pinta’embalsamao.
Sic transit gloria mundi!
Nun programa da segunda cadea (a 2, o único que se salva do lodazal que hoxe é a televisión) sobre os peores puntos negros no tráfico rodado do país —é dicir os puntos negrísimos—, faime sabedor de que en certa localidade de Levante un colectivo cidadán, presidido pola directora dun colexio público, leva anos solicitando a construción de dúas rotondas na volta do colexio, situado perigosisimamente cerca dunha estrada nacional absolutamente saturada, en especial de vehículos pesados, punto no cal se lamentan vítimas con penosa frecuencia. Da propia monumentalidade e custo astronómico do que piden —dúas rotondas— dedúcese con toda evidencia que as súas demandas non obtiveron nos últimos anos resposta concreta algunha.
Estou certo, dolorosamente certo, de que se a presidenta do colectivo fose amiga da cuñada dun curmán do concelleiro de obras do municipio terían as rotondas feitas.
En España non hai sociedade civil nin xeito de encamiñar ningunha iniciativa ao seu través. Ninguén cre no valor dunha sociedade civil e, de preferencia, escóllese antes o camiño do calote ou o trato de favor ca o do dereito. En España só hai políticos. E qué políticos.
Eu non lles teño moitas esperanzas de que isto mellore.
Entre outras moitas valoracións, estimacións, opinións, argumentos, matices, extrapolacións, conclusións, criterios, e previsións, celebro comprobar que non hai chulería que quede impune.
Non é a sociedade, que, como todas as sociedades da historia, nin é boa nin mala. A sociedade de hoxe é a que hai, produto do seu tempo e circunstancia concreta. Pero o momento social, creo, é malo. O debate ZP-Rajoy de onte, alén de todo o tipo de consideracións políticas que se queiran facer (e se fan moitísimas porque aquí se badúa de carallo) e da descomunal campaña mediática que o precedeu, foi algo triste, máis ben, deprimente, e non pola calidade dos candidatos, nin o rollo macabeo de cada un, que alá cada quen. Non. O deseño do debate, con todo pautado e pactado, foi o triste: como parece inevitable que os cidadáns deste país convirtamos todo debate político nunha confrontación virulenta e visceral (ai, a longa sombra do 36, e o mito das dúas Españas!) , solución? Non dar pé ao máis mínimo enfrontamento, amoldar aos tíos que queren ser presidentes do país ―nin máis nin menos― á condición de meras talking heads que, nun diálogo de xordos, declaman datas, datos e porcentaxes. Os esforzos do moderador por cortar de raíz, coma un mestre magnánimo, a máis mínima réplica de calquera dos contendentes e de levalos, como nenos guiadiños, polos bloques temáticos que ía anunciando, resultáronme tristes, como digo, patéticos e deprimentes.
Se isto é a política do momento, en fin, que baixe Deus a velo
Creo lembrar un tema do cantautor, cantante, compositor ―e actor― alemán Herbert Grönemeyer que se chamaba algo así como “Eu non lavo o coche os domingos” e se refería, como o título deixa desprender, á xurdia e metafórica negativa a permitir que o rodillo social acabe converténdonos nunha sorte de autómatas, dotados dunha personalidade cada vez máis esvaída, gris e uniforme, que remata por fundirse, no seu esvaimento, grisura e uniformidade, coa do veciño e así sucesivamente, ata conformarmos unha masa indistinta e dócil, gobernada e dirixida dende os omnipotentes mass media. Exactamente igual que, tras complicadas operacións e cálculos de márquetin, se nos estimula a mercar un coche, que se ofrece dende o spot que o anuncia como unha especie de relixión capaz de mudarnos a vida, se nos estimula -ata o noxo- a deixar cada tanto unha papeleta nunha urna cunha riqueza de mensaxes explícitas e subliminais encamiñadas a crer que tan simple feito vai implicar a fin dos problemas do mundo e o noso automático traslado ao mundo de Jauja. Todo iso perpetúa un statu quo que chamamos democracia, que non é mal invento, fóra favorecer que moito inútil e moito jalopín vivan regaladamente traizoando a boa fe do contribuínte.
Mañá, 25 de febreiro de 2008, toca ver o derby ZP-Rajoy. Quen é capaz de resistir unha presión mediática de tal calibre? Só quería lembrar o dereito a non lavar o coche os domingos. Porque un é así. Inxenuo.
A salto de mata. Así vivimos o día a día nesta vella e sacrificada pel de touro. Ando con moi pouco tempo esta tempada, de xeito que nin un vagar teño para unha reflexión serena (ai, tan necesitadiño anda o país de reflexión serena!). Con todo, un par de apuntes, que non podo resistir.
a) Entre o pastón que ZP vai meter en profes nativos de inglés e o que vai meter Rajoy (o meridiano máis famoso de España, ao dicir do meu pequeño) en deporte de elite, vannos crujir a impostos. Pero ca! Se os van baixar! (e, por riba, agasallarnos con 400 euros de devolución). Coño! A min non me dan as contas. Ao mellor é que non din toda a verdade…
b) Kosovo e Euskadi. Lémbrame, como pai, aquilo dos irmáns:
-¡Pues si a Pepito se lo compras yo también lo quiero, hala!
-Pero, cariño, a Pepito se lo compro porque se lo ha merecido.
-¡Pues yo también me lo merezco!
-No, cariño. Las cosas non funcionan así, verás...
O que segue é extenuante. Así é que Moratinos se cura en saúde. Sonche bos todos.
Lembro un tempo no que a policía non andaba con contemplacións. A min cascáronme un porrazo de putísima madre no ombreiro dereito na praza compostelá de Puente Castro cando, con dezasete anos, berraba amnistía xeral. Unha mosca move as ás en Nova Iork e chove en Pedrouzos. Ben sei que a relación entre o porrazo daquel gris, que Dios teña na gloria pois xa daquela ía vellouco, e que Marcelino Camacho saíra do cárcere é en exceso transitiva, resultando imposiblemente complexo remontarmos causas e efectos entre algo tan íntimo e fuxidío coma a dor (máis grande é sempre a humillación) do meu ombreiro e o feito, remarcable, público e —este si— histórico, da liberdade de Camacho. Pero, con todo, a min, que non por iso vou ter que render contas a ninguén, gústame crer que si, que hai unha relación entre unha cousa e a outra, e que foron moitos porrazos os que propiciaron neste país moitas cousas boas.
Trinta descerebrados/as vítimas dunha comida de coco acojonante (aí seguimos: rigor extremo era a consigna dos mozos radicais da violenta SA alemá nos anos vinte e trinta) insultan a unha tía coas pelotas máis grandes cás de todos eles xuntos (xa saben, o medo, mirar baixo o coche todos os días, pensar en explosións, a paranoia daquel que moito che mira e qué levará baixo o brazo…). Ben. E que lle chaman? Fascista. En fin. Sen comentarios. Dentro de vinte anos estarán todos/as pagando unha hipoteca e o crédito da voda.
O máis pintoresco de todo —son feitos así os que dan a a medida dos tempos e o país— é que a medida progresista e, supoño, politicamente correcta é que a policía non interveña. Por moito menos cascáronme a min nun ombreiro e aquí sigo. Dando guerra.
Nota (inserida o 15 de febreiro): por suxestión dunha boa amiga, elimino a ligazón a blogs.periodistadigital.com que este post contiña. A razón? Incluíno, de xeito acaso apresurado (isto de andar a tantas guerras, xa saben...), para complementar cunha nova de fondo a inhibición das autoridades académicas no asunto, pero a posteriori, tras a advertencia da miña xenerosa lectora, decateime de que podía extrapolarse de tal inclusión unha certa sintonía ideolóxica deste blogueiro co medio en cuestión. Nada máis lonxe da realidade, como agardo poida deducir quen siga estas páxinas.
Asistir, sen poder evitalo, ao permanente e aburridísimo cruce de mutuas acusacións entre as cabezas visibles dos nosos partidos políticos maioritarios —o que , consonte as datas, vai chegando a un clímax a duras penas soportable— é sen dúbida unha das servidumes máis onerosas a que nos somete a cousa pública aos sufridos españolitos que venimos al mundo (nos guarde dios).
Vendo o que se ve, e vivindo como vivimos no reino do bla bla bla, acepte, amigo lector, un consello: nunca discuta cun idiota. Poderían confundilo con el.
O deste tío non ten nome. Quen con dous dedos de fronte e o mínimo imprescindible de sentidiño pode defender que un talego con trinta moedas de prata a cambio do voto sexa comparable a ningunha medida social seria (xa non digamos progresista, de fondo, ampla), dexiémolo en seria? O peor, creo, que lle pode pasar a calquera é que se rian del (a cursiva é miña). Xa non digamos a un político, que encima quere volver a ser califa.
Por veces, síntome moi fatigado dos enormes esforzos que eu e moitos máis cidadáns facemos por instalarnos na idea de que non vivimos nun país de coña. Pero é que nolo poñen tan difícil…
Digamos que entre recoñecer intimamente o glamur da vida dun delicuente inmobiliario ou fiscal que, prevaricando, enganando e trapalleando aquí e alá, arrepaña millóns de euros e desexar ser o propio delincuente hai certas diferenzas, máis ou menos relacionadas con factores que se moven en polos opostos: a posesión e disfrute de moito diñeiro —segundo Forbes, unha persoa é moi, moi rica cando precisa de máis de vintecatro horas para precisar canto diñeiro ten— e a elasticidade ética necesaria para chegar aí. Lembra aquel vello chiste da nena que, cándida e anxelical, pregunta á nai:
-Mamaíña, se son boa, de maior vou ter un home para min soa?
-Si, filliña, si, claro.
-E se son mala?
-Se es mala, teráis moitos, moitísimos máis.
De tal xeito, admitido que a política e os políticos son un mal necesario e, de querermos Estado de Dereito e democracia, temos que aturalos, unha cousa é que poidamos envexar o glamur do coche oficial, todo o día señor fulano para aquí e señor fulano para alá, secretaria, grandes viaxes en preferente, o noso careto día si día non no xornal e unha VISA sen fondo, e outra que esteamos dispostos a pagar a peaxe persoal, profesional, vital… dunha existencia así. Polas trazas, con todo, parece que alguén cre que hai moita, moitísima xente disposta a abonar tal peaxe. E, aínda máis, que se pode chegar a tan regalada vida cunha formación de tres pares de cojones no canto de ser un zoquete que nin o graduado escolar. Cantas veces afirmamos, de xeito máis ou menos metafórico, que os políticos de hoxe son profesionais? Nada de metáforas. Unha academia de Vigo impartirá dende mediados de febreiro un ciclo formativo de 60 horas co que pretende formar a «políticos honrados y próximos al pueblo». Imaxínese Vde. a un deputado no estrado dos oradores nas Cortes sancionando perante súas señorías o valor dos seus argumentos de xeito similar a este: y yo, que he sido alumno de la academia AEIA de Vigo, les aseguro…
En fin. Eu sempre botei de menos un ciclo formativo superior ou máster en Indiana Jones. Iso é un oficio glamuroso e o demais é pura coña. Imaxinan as asignaturas?: Látigo I: Introdución á sedución rápida; Situacións desesperadas: control de aviónica; Idem: transporte lumbar de persoal feminino (precicipios, pozos de serpentes/escorpións); Látigo II…
Adoro Vigo e a súa marabillosa xente. Pero exemplos coma o desta estrafalaria academia lémbranme unha vez máis o adagio, de tan grata lembranza paterna:
En la China un mandarín
tenía en el sobaco un peluquín.
Y en Vigo un tal Angulo
tocaba el clarinete con el culo.
Moraleja: para los desatinos
no hay como los gallegos y los chinos.
Unha grande amiga utiliza un verbo absolutamente gráfico para se referir ao punto a partir do cal, á peña váiselle a olla dunha maneira significativa: descorcharse. É así que os varóns de idade provecta descórchanse profesional, vital e aínda sexualmente, pois senten que pouco teñen que perder arrisquen o que arrisquen. Descórchase o persoal universitario de tanto darlle ao caletre, de xeito que é este un entorno cheo de tolos, tipos extravagantes e marcianos, pois, contrariamente ao que cría don Francisco aragonés, non é o sono de razón senón a súa excesiva vixilia a que produce monstruos.
O descorche é universal, inevitable en certas situacións e rampante na nosa sufrida existencia nacional. Vivimos arrodeados de individuos descorchados.
Ora, se hai unha esfera na que o descorche é especialmente significativo, ecuménico e incontible, esa é a política. A base de viviren en permanente convivencia cunha corte de aduladores que prefiren non discutirlle ao jefe que o sol sae pola noite antes ca perderen a sinecura, os políticos constitúen unha especie perigosamente exposta ao descorche.
De medir a tensión aos velliños nun centro de saúde a sancionar unha campaña de estrafalario triunfalismo non existe máis ca unha dose de descorche. Potencia? Entendo que das acepcións que a lexicografía trae para potencia, a campaña institucional da Vicepresidencia recolle a que di «Estado poderoso con capacidade para imporse». É máis ca probable —non quero pecar de inxenuo— que o cráneo privilegiado responsable do eslogan ignorase en absoluto o dicionario, adminículo polas trazas hoxe en lamentable desuso, e fiase de que o conxunto estético-sintáctico-ideolóxico-semántico Galicia, somos potencia (ollo á sibilina ambivalencia castelán-galego, lingua si pero a vaquiña polo que vale) reflectise un orgullo contundente e que non admite réplica, independentemente de minucias léxicas propias de filólogos, tiquismiquis e enfermos de pulmón. Descorche. Para que pararnos en barras? Imos a por todas.
Potencia en qué? Impornos en qué? Sobre quen? En que contexto? No deporte, na industria, na investigación, na arte, na porcentaxe de patentes, na presenza internacional, no nivel de exportacións, no liderado de novas tecnoloxías…? Non sería mellor un pouco de humildade e recoñecemento do que somos e do entorno no que nos movemos, sen complexos nin pailanadas pero tampouco sen descorches triunfalistas, superfluos, erráticos, e que a nada conducen?
É algo à la mode, un signo dos tempos, tirar para diante e entrar como elefante por cacharrería, xa na vida pública como na empresa, sobre a base de que canta máis chulería e contundencia maior fiabilidade e capacidade de convencemento e menor resistencia ao que se esixe. Alá eles. ¡Canta sabedoría naquel chiste de Perich, intemporal e revelador da derme profunda do sentimento hispano!: o Amazonas é o río máis caudaloso do mundo, en cambio o Ebro non. Aí seguimos.
