4.8.19

Ironías do tempo


Ollo o meu can. Dorme tranquilo nunha sombra da terraza, despois dunha intensa mañán de praia. Ignoro por que pero esta tarde de verán (un verán un chisco cimarrón, todo hai que dicilo) ponme filosófico. Acaso sexa por contraste da pandemia festeira que se instala no país coa chegada de agosto e a esixencia incontestable de atopar a felicidade difrazándonos de viquingos ou piratas e comendo e bebendo ata non podermos co corpo. O caso é que, mirando o meu can, que ignora (bendita ignorancia) que un día morrerá, penso que, de entre os inventos humanos, o tempo é o máis humano de todos, o cal pode resumirse nunha constatación, á que, de facerlle máis caso, mellor nos iría: o pasado e o futuro non existen pois sempre é presente. Daí que xogar coas ficcións do tempo sexa, para alén de extremadamente suxestivo, extremadamente inquietante. Cando en 2019 leo nun vello tratado de astronomía editado nos anos vinte do pasado século que a vindeira aparición do cometa Halley sería en 1986, as liñas do tempo esváense situando as miñas lembranzas e vivencias de cando tiña 26 anos como o futuro dun libro escrito 66 anos antes nun presente de 33 anos despois. Ou sexa, un lío padre. 
Como imaxinarían nos felices 20 o mundo de 1986? Como imaxinabamos nos oitenta o ano 2019? Á primeira pregunta non teño resposta. Para responder a segunda, o xenio de Ridley Scott facturou en 1982 un filme que, para alén dos estreitos límites que impoñen as etiquetas (neste caso  ‘ciencia ficción’), se converteu nunha icona audiovisual do século XX ademais de nunha reflexión, de incomparbale lucidez, sobre a condición humana e os límites da tecnoloxía. Tal vez non sexa un exercicio superfluo comparar o 2019 de Blade Runner imaxinado hai 37 anos e o 2019 de 37 anos despois. Os Ánxeles (de California, non de Brión) segue sendo unha cidade luminosa, non unha megalópole escura e permanentemente atoldada de mouros nubeiros e chuvia túzara; menos para os inmigrantes que xogan a vida nunha patera, as colonias do mundo exterior son aínda máis unha fantasía que unha realidade; as corporacións como Tyrell non fabrican replicantes senón telefónos celulares e redes sociais; e Nexus 6, que contemplou naves en chamas máis alá de Orión e raios C brillar na Porta de Tannhäuser, é un ser humano, que, como o pellejudo que interpretaba, tamén tiña data de caducidade. O actor neerlandés Rutger Hauer, que encarnaba o replicante Roy Batty, faleceu hai uns días. No mesmo ano que, hai 37, o director do filme imaxinou que morrería o seu personaxe. Ironías do tempo.

10.7.19

Na procura da noite


Nun país onde, como se pode comprobar a diario, seguen mandando seitas ideolóxicas e bandeirías, Albert Boadella cre, con moi bo sentido ao meu xuízo, que o feito de que ao finado Arturo Fernández non se lle dera ningún premio Goya é probablemente, o mellor recoñecemento a unha brillantísima carreira como actor, unha carreira ninguneada, non obstante, por non ter ingresado na gauche divine, que, coma un crucifico, preside o gremio actoral hispano.
En realidade, e para alén de razóns, como as expostas, máis ou menos espurias, poucas cousas debe haber que xeren tanta euforia nos gañadores e desilusión nos perdedores como os premios e galardóns. Como é posible, razoa o escritor persuadido da valía da súa obra, que ano tras ano os loureiros da gloria e os euros do cheque deste ou aquel premio municipal de novela os leve un botarate incapaz de fiar con estilo dúas liñas? En fin, que o certo é que nin todo o que se premia é bo nin todo o que fica sen premiar é malo. Pero, aínda así, penso eu que acaso os premios sexan como os mapas: non substitúen a terra real pero axudan a orientarse. E, por veces, resulta que esa orientación é a xusta, a que, dende a inquietude do camiño incerto, conduce ao abeiro dun destino acolledor.
Hai un par de anos, dous tan inquedos como entusiastas profesores da Facultade de Física propuxeron á editorial universitaria un proxecto que, de entrada, se presentaba complexo, longo, traballoso e provisto máis de sombras que de luces: converter a edición dixital de fotografías nocturnas dun ruso trotamundos, de cuxos dereitos podiamos dispoñer, nun produto vagamente noso, incorporando algunhas imaxes de autores do país, afeccionados, como o tal ruso, a deixarse seducir polo impoñente espectáculo nocturno da cúpula celeste. A conversión e destilaxe final dun a outro produto foron o que se di unha traballeira.
Substituíndo recursos con ideas e diñeiro con convicción, editamos en 2018 Na procura da noite. Fotografando o ceo nocturno, unha colección dixital de 94 imaxes do ceo de Galicia de nove soñadores que, cámara en man, testemuñan a beleza da noite, unha obra pola que recibimos o premio á mellor edición dixital e multimedia nos XXII Premios Nacionais de EdiciónUniversitaria. Ben sei que o ollo do amo engorda o cabalo pero, para alén de superfluas vaidades, déixeme dicirlle que, tras o bravo traballo de tanta xente, recoñecementos así sentan, falando en prata, como dios. 
[Foto do post: Venus en Cabo Vilán,  09,.03.17, © Alba Rodríguez Mosquera]