13.7.17

Non é país para mortos



En Ermua, provincia de Biskaia, viven moitos galegos, xa de segunda e terceira xeración, especialmente da parte de Ourense. Alí tiña eu un bo amigo, fillo dun emigrante de Queiroás, no concello de Allariz e alí pasei algúns días dun verán de principios dos noventa, tempos en que Euskadi ta Askatasuna, ETA, andaba na chama. 
Ermua, como moitas vilas veciñas da conurbación do gran Bilbao, é unha localidade arrodeada de altos outeiros que obrigan a un aproveitamento vertical do espazo en forma de altos edificios e unha forte concentración urbana nunha área relativamente pequena. Nos pubs de Ermua, pola noite, a música estaba sorprendente, case insoportablemente alta, de xeito que impedía a conversación. Lembro que o meu sotaque galego provocaba máis dunha ollada rara. Tempos duros aqueles. 
En Ermua naceu Miguel Ángel Blanco Garrido, a familia do cal era ben coñecida da familia do meu amigo. Se hoxe vivise, Blanco cumpriría o ano que vén 50 pero morreu aos 29 de dous tiros na caluga, risco certamente calculado en días nos que ser concelleiro en Euskadi dun partido estatal e conservador era ter unha manchea de rifas para o sorteo. Un número máis entre 829 (en conta curta), siniestro palmarés de vítimas absurdas dun fanatismo inútil.  
Cando iso escribo, 13 de xullo, e sobre a mesma hora, hai exactamente vinte anos estaba eu tomando as ferias estivais en Laxe. Alí, pola tele souben do asasinato de Miguel Ángel e pola tele vin as manis multitudinarias nas grandes cidades. Centos de milleiros de mans brancas contra as mans tintas en sangue dos verdugos.

Vinte anos despois, creo que non aprendimos nada e que o sacrificio do inocente, lexítima, inevitablemente convertido en símbolo, non serviu de nada. O que daquela uniu, agora divide. Tal vez Carmena debeu poñer o seu retrato, pero tal vez non lle falta razón, pois foron 829  e ningunha vida debe valer máis ca outra. Todo símbolo é, non o esquezamos, convencional. Se é certo (e non digo que o sexa) que todo o lío deriva de ter sido Blanco concelleiro do PP, entón é para mudar de nacionalidade e renegar dunha sociedade tan cainita, tan sectaria, tan, no fondo, noxenta. O só feito de pretender tirar proveito ou provocar enfrontamento (de qué lado dáme igual) cun feito tan escuro e doroso, seméllame propio de hienas. Porque, en España, teriamos que afacernos a esquecer os mortos, nunca a lembralos.  

3.7.17

Da convivencia



Que nun mesmo informativo da caixa tonta convivan noticias de talante radicalmente oposto dá fe, ao meu modo de ver, do fondamente contraditoria, e aínda paradoxal, que é a sociedade na que nos tocou vivir. Durante varios minutos, o telexornal detense no pormenor do World Pride, celebrado multitudinariamente en Madrid. Pouco despois, as imaxes reflicten a liorta que se organizou nunha piscina pública do país, creo que en Ourense, porque a unhas señoras se lles ocorreu quitar a parte de arriba do biquini. A primeira das novas testemuña ata qué punto condicións sociais non hai moito consideradas mesmo delictuosas (ser homosexual masculino no franquismo era legalmente un perigo social equiparable ao que  supoñían os vagos e maleantes), son hoxe materia común da que non se sorprende ninguén (a non ser que se viva na caverna, que de todo hai). Paradoxalmente, a segunda noticia evidencia que non todo o camiño está andado e que aínda pervive algo do sabucho reprimido e represor que, en punto á sexualidade, caracterizou a sociedade española durante décadas. 
Como cidadán, nesta como en tantas outras ramas da vida, sigo unha regra de ouro, unha desas máximas que debían ter copyright e cobrarse de cada vez que son usadas, de tan rendibles e produtivas que resultan: o meu dereito remata onde comeza o do outro. Persoalmente, estimo un chisco esaxerado que, para reivindicar a normalidade social das relacións homosexuais masculinas, un señor teña que ir a unha mani vestido de señora, con rimmel, peluca, medias e taconazo, e non porque a min me moleste (que non) senón pola estridencia en testemuñar unha condición, calquera que sexa, pois, no fondo, toda estridencia é superflua e, probablemente innecesaria. Pero ata aquí o meu dereito a que este comportamento se me alcance estridente. Onde remata o meu dereito, comeza o deste señor a facer o que lle pete, sempre, naturalmente, dentro do respecto ás persoas e a súa integridade. 
A indignación derivada de que unhas señoras descubran os seus peitos en público alicerza, sen dúbida ningunha, no machismo dunha sociedade patriarcal, que converteu tan nobilísima parte do corpo feminino nunha diana do desexo sexual. Ou é que alguén se ofende cando unha nai publicamente dá o seo ao seu meniño para alimentalo? Pero, máis que nisto, esa indignacion deriva de que ao principio da tolerancia, base de toda convivencia, lle falta un fervor no noso país, substituído torpemente en moitos casos pola pretensión da imposición. E así nos vai.